INSTYTUT ŻYWIENIA ZWIERZĄT I BROMATOLOGII

Organizatorem i pierwszym kierownikiem Katedry w 1945 roku był prof. Henryk Malarski, jeden z profesorów najlepszej polskiej placówki naukowej z dziedziny rolnictwa – Państwowego Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego (PINGW) w Puławach. Z wykształcenia był chemikiem, ukończył Wydział Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Już jako wybitnie uzdolniony student został asystentem prof. Leona Marchlewskiego w Zakładzie Chemii Lekarskiej i pod jego kierunkiem obronił doktorat z chemii fizjologicznej. W 1917 roku prof. Leon Marchlewski podjął się organizacji Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach, a zorganizowanie Działu Biochemicznego powierzył swojemu asystentowi – dr. Henrykowi Malarskiemu. Ten kierunek badań kontynuował do kończ życia.
Po powołaniu UMCS prof. Henryk Malarski podjął się organizacji Katedry Fizjologii i Żywienia Zwierząt na Wydziale Rolnym. Początki jej istnienia były bardzo trudne. Dopiero jesienią 1945 roku przydzielono jeden pokoik (10 m2) w pałacu Lubomirskich przy Placu Litewskim. Profesor Malarski nadal mieszkał w Puławach i dlatego na czs pobytu w Lublinie pokoik ten służył mu jako sypialnia, gabinet i sala dyskusyjna. Współpracownikami Profesora w tym czasie byli: dr Józef Skulmowski (późniejszy profesor i kierownik Katedry Chemii Fizjologicznej na Wydziale Weterynaryjnym w Lublinie) oraz dr Zygmunt Ruszczyc (późniejszy profesor i kierownik Katedry Żywienia Zwierząt we Wrocławiu). Profesor Malarski wychował sporą grupę późniejszych profesorów, wśród których byli: Jan Kielanowski, Józef Skulmowski, Zenon Wierzchowski, Stanisław Berger, Maria Grekowicz-Rakowska, Jan Bartnik, Franciszek Hoszczaruk, Józef Kolowca, Stanisław Wójcik. Prace prof. Malarskiego cieszyły się dużym zainteresowaniem i uznaniem. Jego podręczniki „Ogólne zasady żywienia zwierząt” oraz „Podstawy fizjologiczne żywienia zwierząt” do dziś zawierają wiele aktualnych informacji. Profesor zwracał dużą uwagę na praktyczną użyteczność publikacji. Przykładem tego są książki: „Żywienie owiec”, Żywienie kur” i „Żywienie trzody chlewnej na bekony”. Pionierską pracą prof. Malarskiego i współpracowników Katedry było opracowanie „Tabel wartości pasz i potrzeb pokarmowych zwierząt”. Stały się one prekursorem norm żywienia zwierząt gospodarskich.
Na początku istnienia Katedry pojawiali się coraz to nowi pracownicy, dotychczasowi odchodzili do innych placówek. Zygmynt Ruszczyc wyjechał do Wrocławia, Stanisław Berger i Maria Grekowicz-Rakowska w 1949 i 1950 r. przenieśli się do Warszawy, do Instytutu Higieny i Żywienia (aktualnie Instytut Żywności). W 1949 r. Pracę w Katedrze rozpoczęli: dr Józef Kolowca, mgr Franciszek Hoszczaruk, mgr Jan Bartnik i mgr Antoni Bąk. Wszyscy po 2-4 latach pracy wyjechali do innych ośrodków: F. Hoszcaruk (1951 r.) do Warszawy do SGGW, A. Bąk (1951 r.) rozpoczął pracę w produkcji, J. Bartnik (1952 r.) przeprowadził się również do Warszawy, do Instytutu Higieny i Żywienia, a dr Józef Kolowca (1953 r.) podjął się organizacji Katedry Żywienia Zwierząt w WSR w Szczecinie. W tym samym czasie pracę w Katedrze rozpoczęli nowi pracownicy: mgr Stanisław Wójcik (1950 r.), mgr Edward Wójcik (1951 r.), mgr Kazimierz Wideński (1952 r.), mgr Jan Woźnica (1952 r.), mgr Apolonia Korzeń (1953 r.) W 1953 roku do pracy w Katedrze został oddelegowany z Uniwersytetu Jagiellońskiego dr Franciszek Schmidt.
W 1955 roku zmarł profesor Henryk Malarski. Kierownictwo Katedry powierzono jego zastępcy – dr. Franciszkowi Schmidtowi. Objęcie Katedry po tak wybitnym naukowcu nie było zadaniem łatwym. W tym czasie wzbogacono badania w Katedrze o nowy profil, tj. ocenę pasz na podstawie bilansu przemiany energii przy zastosowaniu aparatów respiracyjnych. W 1956 r. mgr Edward Wójcik przeszedł do Zakładu Doświadczalnego w Czesławicach, którego następnie został dyrektorem. W 1958 roku pracę w Katedrze podjął dr Arkadiusz Kawęcki, który po dwóch latach (w 1960 r.) przeniósł się do Szczecina, gdzie został profesorem i kierownikiem Katedry Ogólnej Hodowli Zwierząt. W tym samym roku do pracy w Lubelskiej Katedrze został przejęty mgr Tadeusz Soroka. Przez sześć kolejnych lat obsada personalna ustabilizowała się, a jedyna zmiana nastąpiła w 1963 r., gdy mgr Apolonia Korzeń przeszła do pracy w Katedrze Chemii. Uczelnia rozrastała się i przybywało zadań dydaktycznych. Pracownicy Katedry prowadzili w tym czasie zajęcia z żywienia zwierząt, pszczelarstwa i biochemii. Stan osobowy stał się niewystarczający i w 1966 roku został zatrudniony mgr Ryszard Jagiełło, w 1967 mgr Jerzy Turski, a w 1968 mgr Wacław Krasucki i mgr Bogusław Makarski.
W 1970 roku nastąpiły zmiany organizacyjne uczelni wyższych. Reorganizacja dotyczyła również katedr. Na bazie Katedry Żywienia Zwierząt i Katedry Zoohigieny utworzono Instytut Żywienia i Higieny Zwierząt. Dyrektorem Instytutu został wychowanek prof. Henryka Malarskiego, wówczas doktor, a później profesor Stanisław Wójcik. W tym samym czasie dr Jan Woźnica, zajmujący się pszczelarstwem, przeszedł do Katedry Ogólnej Hodowli Zwierząt, a dwa lata później do tej samej placówki przeniósł się również mgr Ryszard Jagiełło. Zmieniły się również zainteresowania naukowe w nowym Instytucie. Badaniami objęto zagadnienia związane z żywieniem drobiu, świń, bydła i owiec, oraz składem chemicznym pasz, a także warunkami utrzymania zwierząt. Zwiększyły się również obciążenia dydaktyczne. W Instytucie istniały wówczas dwa Zakłady: Żywienia Zwierząt oraz Zoohigieny. Kierownikiem pierwszego był prof. Stanisław Wójcik, a drugiego prof. Tadeusz Majewski. Do Zakładu Żywienia przyszli nowi pracownicy: mgr Wanda Bojarczyk (1970), mgr Jan Matras (1970), mgr Jan Wojtasik (1970), mgr Władysława Król (1971), mgr Zdzisław Mróz (1971), mgr Andrzej Tarkowski (1971) i mgr Jan Masiulanis (1972). W 1974 roku do zespołu  dydaktycznego biochemii przeszedł z Wydziału Weterynaryjnego mgr Jerzy Truchliński. Do Zakładu Żywienia Zwierząt zostali przyjęci: mgr Janina Wnuk (1974), mgr Krystyna Plaur (1975), mgr Antoni Lipiec (1975) oraz mgr Ryszard Pisarski (1976). W 1976 roku do nowo utworzonej uczelni w Rzeszowie odszedł dr Jerzy Turski, a zatrudniono mgr Eugeniusza Grelę. W Zakładzie Żywienia Zwierząt stan osobowy nie zmieniał się przez dziesięć kolejnych lat. Prowadzono intensywne badania w ramach programów rządowych nad optymalizacją żywienia drobiu, świń i przeżuwaczy. Efektem tych badań było szereg doktoratów i habilitacji. W 1989 roku dr Władysława Król przeszła na etat naukowo-techniczny, w roku 1988 z pracy zrezygnowała dr Krystyna Plaur, a na etaty naukowo-dydaktyczne zostali przyjęci: mgr Robert Krusiński (1988) i mgr Małgorzata Kwiecień (1989). W 1990 roku na emeryturę przeszedł dr Tadeusz Soroka, a rok później dr Kazimierz Wideński.
W roku 1993, po reorganizacji zmieniono dotychczasową nazwę jednostki na Instytut Żywienia Zwierząt, dyrektorem nadal pozostał prof. Stanisław Wójcik. W 1996 roku Profesor przeszedł na emeryturę. Rok wcześniej dyrektorem Instytutu został prof. Eugeniusz Grela i pełni tę funkcję do chwili obecnej. Nastąpiła reorganizacja struktury Instytutu. Utworzono: Zakład Żywienia, Zakład Paszoznawstwa oraz Zakład Biochemii i Toksykologii, który w 2001 roku przekształcono w samodzielną Katedrę Biochemii i Toksykologii. W tym czasie zostali przyjęci nowi nauczyciele akademiccy: mgr inż. Bożena Kiczorowska (1995) i mgr inż. Anna Winiarska-Mieczan (1996). W 1996 rozpoczęto w macierzystej Uczelni realizacje studiów doktoranckich których słuchaczami byli późniejsi nauczyciele zatrudnieni w Instytucie: mgr inż. Renata Klebaniuk (1996-2000), mgr inż. Violetta Semeniuk (1997-2001), mgr inż. Edyta Kowalczuk Vasilev (2006-2008). W tym okresie na emeryturę odeszły: dr inż. Wanda Bojarczyk, dr inż. Władysława Król, a następnie w 2010 roku dr hab. Jan Wojtasik.
W czasie istnienia Katedry lub Zakładu Żywienia Zwierząt zatrudnieni byli pracownicy techniczni. Należy tutaj szczególnie wspomnieć o wieloletnich pracownikach: Barbarze Łatwińskiej, Marii Piwowarskiej, Alinie Dyjak, Lidi Kondzielskiej, Bożenie Krasuckiej,  Joannie Kalisz czy Mariannie Rębiarz.
W roku 2003 w strukturach Instytutu Żywienia Zwierząt utworzono Pracownię Bromatologii i Fizjologii Żywienia przekształconą następnie w 2005 roku w Zakład. W roku 2010, w wyniku kolejnych zmian zachodzących zarówno w kierunkach badań jak i organizacji procesu nauczania nastąpiła zmiana nazwy Instytutu Żywienia Zwierząt na Instytut Żywienia Zwierząt i Bromatologii oraz kolejna reorganizacja osobowa jego struktury. Przekształcono Zakład Żywienia w Zakład Żywienia Zwierząt, utrzymując Zakład Paszoznawstwa oraz Zakład Bromatologii i Fizjologii Żywienia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *